Diabetes Mellitus, pankreasın beta hücrelerinden salgılanan insulin hormonunun tam veya kısmi yetersizliği sonucu ortaya cıkan karbonhidrat, protein ve yağ metobolizmasının bozuklukları ile karakterize olan, yasam boyu süren kronik hiperglisemik bir grup metobolizma hastalığıdır.

Bir çok yiyecek vücudumuzda enerji için kullanılmak üzere glukoza ya da şekere dönüşür. Midemizin altında bulunan pankreas , glukozun hücrelerimize yerleşmesine yardımcı olan insülin hormonunu salgılar. Eğer diyabet hastasıysanız; ya yeterince insüline sahip değilsinizdir ya da insülin gerektiği gibi kullanılamıyordur. Bu durum şekerin kanınızda birikmesine neden olur.

Diyabet hastalığı ciddi sağlık problemlerine neden olabilir. Kalp hastalıkları, körlük, böbrek yetmezliği ve bazı bölgelerinizin kesilmek zorunda kalması gibi.

Diyabet, başlıca Tip 1 (İnsülin bağımlı-IDDM veya Jüvenil Diyabet) ve Tip 2 (İnsülin bağımlı olmayan - NIDDM veya erişkin Diyabet ) olarak iki temel grupta incelenir. Tip 1 diyabet, insüline bağımlı diyabet (IDDM) olarak adlandırılır ve "diyabetik ketoasidozis" sebebidir. Bu tip %5 - %10 oranında görülebilir. Tip 2 diyabet ise, insüline bağımlı olmayan diyabet (NIDDM) olarak adlandırılır ve "non-ketotik hiperglisemik hiperosmolar koma" gelişimine sebep olmaktadır. Klinik olarak polidipsi (çok su içmek), poliüri (çok idrar yapmak), polifaji (fazla yeme), kilo kaybı gibi klasik belirtiler gösterir. Bu tip %90 - %95 oranında görülebilir.

Diyabetin her iki tipi farklı özelliklere sahip olsalar da, genel olarak diyabeti başlıca dört dönemde değerlendirmek olasıdır:

1. Preklinik Dönem
2. Erken Klinik Dönem
3. İleri Klinik Dönem
4. Komplikasyonlu Dönem.

Detaylı inceleme yapılmadan önce Diyabet'in klinik dönemlere göre esas aldığımız tanı kriterlerini şu şekilde özetleyebiliriz:

1. Tip 1 Diyabet:

• Açlık Kan Şekeri : > 126 mg/dl
• Tokluk Kan Şekeri : >160 mg/dl
• C-peptid : <0,5 ng/dl
• HbA1c : >%6
• ICA , anti-GAD : Pozitif
• İnsülin Gereksinimi : Var

2. Tip 2 Diyabet:

• Preklinik Dönem Tanı Kriterleri:
• Semptomlar : Yok
• AKŞ : Normal
• OGTTde 2. saat kan şekeri : > 200 mg/dl

Aşikar Diyabet Tanı Kriterleri:

• Semptomlar : Var / yok
• AKŞ : >126 mg/dl
• Random Kan Şekeri : > 200 mg/dl
  HbA1c : >%6

İnsülin direnci; kas, karaciğer, yağ dokusu gibi hedef dokuların insüline olan cevabının azalmasıyla, bu dokuların glukoz alımının bozulması ve karaciğerin glukoz üretimini arttırması nedeniyle olur. İnsülin direnci, kan şekerinin kas, yağ ve karaciğer hücrelerine girmesinin daha zor olması nedeniyle yüksek düzeyde şekerin kanda birikmesine sebep olur. Bu durum hem uzun hem de kısa süreli sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir. Kısa bir süre içinde, hücreler enerjisiz kalır ve metabolizma eskisi gibi çalışmamaya başlar, bu nedenle Tip 2 diyabeti olan hastalar özellikle kronik yorgunluktan şikayet etmektedirler. Zamanla, yüksek kan şekeri düzeyi, göz ile ilgili problemler (özellikle körlük), böbrek bozukluğu, sinir hasarı ve kalp hastalığı gibi daha ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

İnsülin direncinin, tip 2 diyabetin gelişmesinin altında yatan esas sebeplerden biri olduğu düşünülmektedir. Tip 2 diyabet hastalarının yaklaşık yüzde 85'inde insülin direnci söz konusudur.

İnsülin direncinin genetik nedenlerle ilintili olduğu düşünülmektedir, ancak obezite, yaşlanma ve sedanter yaşam biçimi gibi faktörlerin etkili olduğu da gözlenmektedir.

Ref: Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III). JAMA. 2001;285(19):2486-2497